
اغلب زبانآموزان فکر میکنند کل گرامر زبان انگلیسی را فقط با حفظ کردن انبوهی از فرمول پیچیده میشود یاد گرفت. اما این زبان بر چند الگوی منطقی و تکرارشونده بنا شده و هر کس این الگوها را بشناسد، مسیر رسیدن به مکالمه و نگارش روان را کوتاهتر میکند.
این مقاله از اجزای کلام (Parts of Speech) آغاز میکند، به ساختار جمله و زمانها میرسد، سراغ افعال وجهی، مجهول، شرطی و نقل قول میرود و در پایان جدولی میگذارد تا گرامر در یک نگاه قابل مرور شود.
گرامر زبان انگلیسی چیست و چرا یادگیری آن اهمیت دارد؟
گرامر نظامی از قواعد است که چیدمان کلمهها را در جمله تعیین میکند. بدون این قواعد، تنها تودهای از واژههای بیربط باقی میماند و شنونده معنای درستی از آنها دریافت نمیکند. کل گرامر زبان انگلیسی، با همه گستردگیاش، در نهایت به یک پرسش ساده برمیگردد: کدام کلمه، در کدام جایگاه و با کدام شکل؟
گرامر چه نقشی در صحبت کردن و نوشتن دارد؟
در مکالمه، ساختار درست جلوی سوءتفاهم را میگیرد. فرق I have lived here با I lived here ظاهرا ناچیز است، اما جمله اول معمولا یعنی هنوز همانجا ساکن هستید و جمله دوم از دورهای تمامشده حرف میزند.
در نگارش آکادمیک یا تجاری هم رعایت دقیق قواعد، نشانه تسلط و حرفهای بودن نویسنده است.
آیا برای یادگیری مکالمه انگلیسی باید تمام قواعد را بدانیم؟
خیر. لازم نیست تمام گرامر های انگلیسی را از روز اول بلد باشید. زمانهای پایه، ساختن سؤال و کاربرد افعال کمکی، بخش بزرگی از نیازهای ارتباطی روزمره را برطرف میکند. قواعد پیچیدهتر، مثل شرطیهای ترکیبی یا مجهول در زمانهای پیشرفته، با بالا رفتن سطح اهمیت پیدا میکنند.
اگر هنوز منبع مناسب سطح خود را انتخاب نکردهاید، نگاهی به بهترین کتاب های گرامر زبان این انتخاب را سادهتر میکند.
اجزای اصلی گرامر انگلیسی؛ انواع کلمات (Parts of Speech)
هر کلمه انگلیسی بر اساس نقشی که در جمله دارد، به یکی از هشت دسته اصلی تعلق میگیرد. البته بسیاری از واژهها بسته به جمله نقش عوض میکنند؛ مثلا light هم اسم میشود، هم صفت و هم فعل.
اسم (Noun)
اسم برای نام بردن از افراد، اشیا، مکانها و مفهومها بهکار میرود و میتواند فاعل یا مفعول جمله باشد.
مثال: Water is essential for life. (آب برای زندگی ضروری است.)
ضمیر (Pronoun)
ضمیر جای اسم مینشیند تا تکرار آن آزاردهنده نشود. ضمیرهای فاعلی (I, you, he, she, it, we, they) پیش از فعل میآیند و ضمیرهای مفعولی (me, you, him, her, it, us, them) بعد از آن.
مثال: She called him yesterday. (او دیروز به او زنگ زد.)
فعل (Verb)
فعل هسته جمله است و انجام یک کار یا وجود یک حالت را نشان میدهد. جمله بدون فعل کامل نمیشود. فعلهای حالتی مانند know، like و want معمولا شکل استمراری نمیگیرند؛ I am knowing نادرست است.
مثال: They study English every day. (آنها هر روز انگلیسی مطالعه میکنند.)
صفت (Adjective)
صفت اسم یا ضمیر را توصیف میکند. جایگاه معمول آن پیش از اسم است، اما بعد از افعال ربطی مانند be و seem هم مینشیند.
مثال: It was a beautiful day. (روز زیبایی بود.)
قید (Adverb)
قید فعل، صفت یا قید دیگری را توصیف میکند و معمولا زمان، مکان یا شیوه انجام کار را مشخص میکند.
مثال: He drives carefully. (او با احتیاط رانندگی میکند.)
حرف تعریف (Article)
حروف تعریف (A, An, The) پیش از اسم میآیند و نشان میدهند آن اسم برای شنونده شناختهشده است یا نه. جزئیات این بخش در عنوان جداگانهای در ادامه آمده است.
مثال: I saw a cat. The cat was black. (من یک گربه دیدم. آن گربه سیاه بود.)
حرف اضافه (Preposition)
حرف اضافه رابطه یک اسم یا ضمیر را با بقیه جمله، از نظر زمان، مکان یا جهت، مشخص میکند.
مثال: The book is on the table. (کتاب روی میز است.)
حرف ربط (Conjunction)
حرف ربط کلمهها یا جملهوارهها را به هم وصل میکند. حروف ربط همپایه (and, but, or, so) دو بخش همارزش را کنار هم میگذارند و حروف ربط وابسته (because, although, if) یک جملهواره را به جمله اصلی گره میزنند.
مثال: I like tea and coffee, but I don’t like milk. (چای و قهوه را دوست دارم، اما شیر را دوست ندارم.)
صوت (Interjection)
صوت واژه کوتاهی است که هیجان ناگهانی، مانند تعجب، شادی یا درد را بیان میکند.
مثال: Wow, that is amazing! (وای، این فوقالعاده است!)
ساختار جمله در گرامر زبان انگلیسی (Sentence Structure)

هر قاعدهای از زمانها تا مجهول روی یک الگوی ثابت سوار میشود؛ به همین دلیل ساختار جمله، ستون اصلی تمام گرامر زبان انگلیسی به شمار میآید. در فارسی میشود کلمهها را تا حد زیادی جابهجا کرد، اما در انگلیسی جایگاه کلمه، معنا را تعیین میکند. دو جمله The dog chased the cat و The cat chased the dog دقیقا همان کلمهها را دارند و معنایشان برعکس است.
فاعل، فعل و مفعول در جمله
فاعل (Subject) انجامدهنده کار، فعل (Verb) خود عمل و مفعول (Object) دریافتکننده آن عمل است.
ساختار پایه: Subject + Verb + Object
مثال: Ali reads a book. (علی یک کتاب میخواند.)
ترتیب کلمات در جمله انگلیسی
ابتدا فاعل میآید، بعد فعل، بعد مفعول و در پایان قید مکان و قید زمان. قید زمان میتواند به ابتدای جمله هم برود، اما نباید میان فعل و مفعول بنشیند. قیدهای تکرار مثل always و often استثنا هستند و پیش از فعل اصلی میآیند: I always play tennis.
- درست: I play tennis in the park every morning.
- نادرست: I every morning in the park play tennis.
انواع جمله از نظر ساختار
- ساده (Simple): یک فاعل و یک فعل. The children play in the garden. (بچهها در باغ بازی میکنند.)
- مرکب (Compound): دو جمله ساده که حرف ربط همپایه آنها را به هم وصل کرده است. I wanted to go out, but it was raining. (میخواستم بیرون بروم، اما باران میبارید.)
- پیچیده (Complex): یک جمله اصلی و یک جملهواره وابسته. I stayed home because it was raining. (چون باران میبارید، در خانه ماندم.)
جملههایی هم هستند که هر دو ویژگی را دارند و مرکب-پیچیده نامیده میشوند.
انواع جمله از نظر کاربرد
- خبری (Declarative): بیان واقعیت. She lives in Tehran. (او در تهران زندگی میکند.)
- پرسشی (Interrogative): طرح سؤال. Where does she live? (او کجا زندگی میکند؟)
- امری (Imperative): دستور یا درخواست. Close the door, please. (لطفا در را ببندید.)
- تعجبی (Exclamatory): بیان احساس قوی. What a beautiful city! (چه شهر زیبایی!)
تمام زمانهای گرامر زبان انگلیسی (English Tenses) با جدول
زمانهای انگلیسی از ترکیب سه زمان اصلی، یعنی حال، گذشته و آینده، با چهار حالت ساخته میشوند. حالت ساده برای عادت و واقعیت است، استمراری برای کاری که در جریان است، کامل برای پیوند دو زمان و کامل استمراری برای تاکید بر مدت. نتیجه، دوازده زمان است.

زمان حال (Present Tenses)
حال ساده (Present Simple)
برای عادتهای روزمره، حقیقتهای علمی و برنامههای زمانبندیشده بهکار میرود. برای سوم شخص مفرد، s یا es به آخر فعل اضافه میشود (works, watches, studies).
فرمول: Subject + V1 (s/es)
مثال: She works in a bank. (او در یک بانک کار میکند.)
حال استمراری (Present Continuous)
برای عملی است که همین لحظه یا در یک دوره موقت در جریان است.
فرمول: Subject + am/is/are + V-ing
مثال: They are playing football now. (آنها الان فوتبال بازی میکنند.)
حال کامل (Present Perfect)
برای عملی است که در گذشته شروع شده و اثر یا نتیجهاش به زمان حال مربوط میشود.
در برگههای رایتینگ زبانآموزان سطح متوسط، بارها دیدهام که حال کامل کنار زمان دقیق مینشیند. جمله I have seen him yesterday غلط است. وقتی زمان مشخصی مثل yesterday یا last week در جمله هست، گذشته ساده را باید بهکار برد: I saw him yesterday.
فرمول: Subject + have/has + V3
مثال: I have finished my homework. (من تکالیفم را تمام کردهام.)
حال کامل استمراری (Present Perfect Continuous)
برای کاری است که از گذشته شروع شده، تا حال ادامه یافته و ممکن است ادامه هم پیدا کند. تاکید آن روی مدت زمان است.
فرمول: Subject + have/has been + V-ing
مثال: He has been studying for three hours. (او سه ساعت است که مشغول مطالعه است.)
زمان گذشته (Past Tenses)
گذشته ساده (Past Simple)
برای عملی است که در زمان مشخصی از گذشته آغاز و تمام شده است.
فرمول: Subject + V2 (ed یا بیقاعده)
مثال: We visited Paris last year. (ما سال گذشته از پاریس دیدن کردیم.)
گذشته استمراری (Past Continuous)
برای کاری است که در یک لحظه مشخص گذشته در جریان بود. کاربرد رایج دیگرش توصیف کاری است که با اتفاقی دیگر قطع شد: I was cooking when she called.
فرمول: Subject + was/were + V-ing
مثال: I was reading a book at 8 PM. (ساعت هشت شب مشغول خواندن کتاب بودم.)
گذشته کامل (Past Perfect)
نشان میدهد عملی پیش از عمل دیگری در گذشته رخ داده است.
فرمول: Subject + had + V3
مثال: She had left before I arrived. (قبل از اینکه من برسم، او رفته بود.)
گذشته کامل استمراری (Past Perfect Continuous)
مدت انجام یک کار را تا پیش از وقوع اتفاقی دیگر در گذشته برجسته میکند.
فرمول: Subject + had been + V-ing
مثال: They had been waiting for an hour when the bus arrived. (وقتی اتوبوس رسید، آنها یک ساعت بود که منتظر بودند.)
زمان آینده (Future Tenses)
آینده ساده (Future Simple)
برای پیشبینی، قول دادن و تصمیمهای لحظهای بهکار میرود.
فرمول: Subject + will + V1
مثال: I will call you tomorrow. (فردا با تو تماس خواهم گرفت.)
آینده استمراری (Future Continuous)
برای کاری است که در لحظهای مشخص از آینده در جریان خواهد بود.
فرمول: Subject + will be + V-ing
مثال: This time tomorrow, I will be flying to London. (فردا همین موقع در حال پرواز به لندن خواهم بود.)
پیشنهاد مطالعه: نمونه سوال گرامر زبان انگلیسی زمان ها
آینده کامل (Future Perfect)
برای عملی است که تا یک زمان مشخص در آینده کامل شده خواهد بود.
فرمول: Subject + will have + V3
مثال: By next year, I will have graduated. (تا سال آینده فارغالتحصیل شده خواهم بود.)
آینده کامل استمراری (Future Perfect Continuous)
مدت انجام یک کار را تا نقطهای مشخص از آینده نشان میدهد.
فرمول: Subject + will have been + V-ing
مثال: By next summer, she will have been working here for five years. (تا تابستان آینده، پنج سال میشود که او اینجا کار میکند.)
جدول خلاصه ۱۲ زمان انگلیسی
این جدول دوازده زمان را با یک جمله یکسان کنار هم میگذارد تا تفاوت ساختارها دیده شود.
| زمان | ساختار کلی | یک مثال کاربردی |
| حال ساده | Subject + V1 (s/es) | I eat an apple. |
| حال استمراری | Subject + am/is/are + V-ing | I am eating an apple. |
| حال کامل | Subject + have/has + V3 | I have eaten an apple. |
| حال کامل استمراری | Subject + have/has been + V-ing | I have been eating an apple. |
| گذشته ساده | Subject + V2 | I ate an apple. |
| گذشته استمراری | Subject + was/were + V-ing | I was eating an apple. |
| گذشته کامل | Subject + had + V3 | I had eaten an apple. |
| گذشته کامل استمراری | Subject + had been + V-ing | I had been eating an apple. |
| آینده ساده | Subject + will + V1 | I will eat an apple. |
| آینده استمراری | Subject + will be + V-ing | I will be eating an apple. |
| آینده کامل | Subject + will have + V3 | I will have eaten an apple. |
| آینده کامل استمراری | Subject + will have been + V-ing | I will have been eating an apple. |
پیشنهاد مطالعه: نمونه سوال گرامر زبان انگلیسی زمان ها
افعال کمکی و افعال وجهی (Auxiliary & Modal Verbs)
افعال کمکی در ساختن زمانها، جملههای منفی و سؤالی به فعل اصلی کمک میکنند. افعال وجهی (Modals) هم لحن جمله را تغییر میدهند و مفهومهایی مثل توانایی، اجازه و اجبار میسازند.
افعال کمکی اصلی
سه گروه اصلی افعال کمکی معنای مستقلی ندارند و فقط ساختار را میسازند. توجه کنید که هر سه فعل میتوانند فعل اصلی هم باشند، مثل I have a car.
| گروه | کاربرد | مثال |
| Do / Does / Did | منفی و سؤالی در حال ساده و گذشته ساده | Do you like coffee? |
| Am / Is / Are / Was / Were | زمانهای استمراری و مجهول | She is reading. |
| Have / Has / Had | زمانهای کامل | They have arrived. |
افعال وجهی و کاربرد آنها
بعد از فعل وجهی، فعل اصلی همیشه به شکل ساده (بدون to و بدون ing) میآید و فعل وجهی در سوم شخص مفرد s نمیگیرد.
| فعل وجهی | مفهوم | مثال |
| can | توانایی، اجازه غیررسمی | I can speak English. (من میتوانم انگلیسی صحبت کنم.) |
| could | توانایی در گذشته، درخواست مودبانه | Could you help me? (میتوانید به من کمک کنید؟) |
| may | اجازه رسمی، احتمال | May I come in? (اجازه هست وارد شوم؟) |
| might | احتمال ضعیف | It might rain tonight. (شاید امشب باران ببارد.) |
| should | توصیه | You should see a doctor. (بهتر است به پزشک مراجعه کنید.) |
| must | اجبار، نتیجهگیری قوی | You must stop at the red light. (شما باید پشت چراغ قرمز توقف کنید.) |
| would | درخواست مودبانه، موقعیت فرضی | Would you like some tea? (چای میل دارید؟) |
عبارتهایی مثل have to و ought to شبیه افعال وجهی عمل میکنند، اما از نظر ساختاری وجهی کامل نیستند.
اسمهای قابل شمارش و غیرقابل شمارش (Countable & Uncountable Nouns)
اسم قابل شمارش (مانند book و car) شکل جمع دارد و با عدد شمرده میشود. اسم غیرقابل شمارش (مانند water، information و money) جمع بسته نمیشود و با واحد اندازهگیری شمرده میشود.
| ویژگی | قابل شمارش | غیرقابل شمارش |
| نمونه | Two apples, many books | Some water, much information |
| جمع | دارد (books) | ندارد |
| کمیتسنج | many, few, a few | much, little, a little |
| حرف تعریف | a/an با مفرد | a/an نمیگیرد |
| واحد شمارش | لازم نیست | a glass of water, a piece of advice |
دام رایج: واژههایی مثل information، advice، news، furniture و homework غیرقابل شمارش هستند. گفتن informations غلط است.
حروف تعریف در انگلیسی (A, An, The)
A و An برای اسم مفرد و ناشناس بهکار میروند. انتخاب بین آنها به صدای اول کلمه بستگی دارد، نه به املای آن: an hour (چون h خوانده نمیشود) و a university (چون با صدای y شروع میشود).
The برای اسمی است که گوینده و شنونده هر دو آن را میشناسند. The برای چیزهای منحصربهفرد (the sun)، صفت عالی و نام اقیانوسها، رودها، رشتهکوهها و کشورهای جمعبسته (the Alps, the United States) هم میآید. برای اسم جمع یا غیرقابل شمارش در معنای کلی، هیچ حرف تعریفی نمیآید: Books are useful.
در جلسات شبیهسازی آزمون آیلتس، بارها دیدهام که داوطلبان فقط به دلیل حذف The پیش از نام اقیانوسها و رشتهکوهها نمره گرامر را از دست میدهند.
- درست: The Atlantic Ocean is vast. (اقیانوس اطلس وسیع است.)
- نادرست: Atlantic Ocean is vast.
نام یک قله منفرد استثنا است و حرف تعریف نمیگیرد: Mount Everest.
صفات و قیدها در زبان انگلیسی
صفت کیفیت اسم را نشان میدهد و قید، چگونگی انجام فعل را. بیشتر قیدها با افزودن ly به صفت ساخته میشوند (quick → quickly). اما بعضی استثنا هستند: good قیدش well است و fast و hard در شکل قید هم همانطور میمانند. hardly هم قید دیگری است با معنای «بهندرت».
صفات تفضیلی و عالی
برای مقایسه دو چیز از صفت تفضیلی (Comparative) و برای مقایسه یک چیز با یک گروه از صفت عالی (Superlative) استفاده میکنیم. صفتهای کوتاه er و est میگیرند، صفتهای بلند more و most.
| قاعده | صفت | تفضیلی | عالی |
| یکهجایی | tall | taller | the tallest |
| ختم به y | happy | happier | the happiest |
| بلند | beautiful | more beautiful | the most beautiful |
| بیقاعده | good | better | the best |
| بیقاعده | bad | worse | the worst |
تفضیلی: John is taller than Mike. (جان از مایک بلندتر است.)
عالی: John is the tallest boy in the class. (جان بلندقدترین پسر کلاس است.)
جایگاه صفت و قید در جمله
صفت پیش از اسم یا بعد از افعال ربطی (be, seem, look) میآید. قید شیوه معمولا بعد از فعل یا مفعول مینشیند. نباید میان فعل و مفعول فاصله بیندازد؛ She speaks fluently English غلط است و درستش She speaks English fluently است. قیدهای تکرار مثل always پیش از فعل اصلی اما بعد از be میآیند: She is always late.
حروف اضافه در انگلیسی (Prepositions)
حروف اضافه (in, on, at, for, about) جایگاه زمانی یا مکانی را نشان میدهند.
| نوع | in | on | at |
| زمان | in summer, in the morning | on Monday, on my birthday | at noon, at night |
| مکان | in Tehran, in a box | on the table, on the wall | at the door, at the bus stop |
بزرگترین چالشی که در کلاسهای مکالمه سطح پیشرفته میبینم، ترجمه ذهنی حروف اضافه از فارسی به انگلیسی است و نتیجهاش جملههای غیرطبیعی میشود. حرف اضافه را باید همراه کلمه قبلیاش یاد گرفت، مثل interested in، good at، afraid of و married to.
- درست: It depends on the weather. (به آبوهوا بستگی دارد.)
- نادرست: It depends to the weather.
جملات منفی و سؤالی در انگلیسی
برای منفی کردن جمله، not را بعد از فعل کمکی میگذاریم. برای سؤالی کردن، جای فعل کمکی و فاعل را عوض میکنیم. در حال ساده و گذشته ساده فعل کمکی وجود ندارد و باید do، does یا did را اضافه کنیم؛ در این حالت فعل اصلی به شکل ساده برمیگردد.
| ساختار | مثبت | منفی | سؤالی |
| فعل be | He is late. | He is not late. | Is he late? |
| حال ساده | They play chess. | They do not play chess. | Do they play chess? |
| گذشته ساده | She called me. | She did not call me. | Did she call me? |
| حال کامل | We have met. | We have not met. | Have we met? |
| فعل وجهی | You can swim. | You cannot swim. | Can you swim? |
در گفتار، شکل کوتاهشدهها رایج است: don’t، doesn’t، isn’t. در سؤالهای با کلمه پرسشی، کلمه پرسشی اول میآید و بعد ساختار سؤالی ادامه پیدا میکند: Where does she work? (او کجا کار میکند؟)
جملات مجهول و معلوم در گرامر انگلیسی (Active & Passive Voice)
در جمله معلوم، فاعل انجامدهنده کار است. در جمله مجهول، تمرکز روی مفعول یا خود عمل است و فاعل یا مهم نیست یا ناشناخته است. ساختار مجهول همیشه یکی از شکلهای فعل to be را همراه با قسمت سوم فعل (Past Participle) دارد، و زمان جمله را همین to be نشان میدهد.
معلوم: Shakespeare wrote Hamlet. (شکسپیر هملت را نوشت.)
مجهول: Hamlet was written by Shakespeare. (هملت توسط شکسپیر نوشته شد.)
| زمان | معلوم | مجهول |
| حال ساده | Tom cleans the room. | The room is cleaned by Tom. |
| حال استمراری | They are repairing the road. | The road is being repaired. |
| گذشته ساده | Shakespeare wrote Hamlet. | Hamlet was written by Shakespeare. |
| حال کامل | They have finished the work. | The work has been finished. |
| آینده ساده | She will send the email. | The email will be sent. |
| فعل وجهی | You must complete the form. | The form must be completed. |
وقتی فاعل ناشناخته یا بیاهمیت باشد، مجهول انتخاب طبیعی است: My car was stolen. (ماشینم دزدیده شد.) فقط فعلهای متعدی مجهول میشوند؛ فعلهایی مثل happen و die مجهول نمیگیرند.
بیشتر بخوانید: تبدیل جمله معلوم به مجهول در انگلیسی
جملات شرطی در گرامر انگلیسی (Conditional Sentences)
جمله شرطی دو بخش دارد: بند شرط (If-clause) و بند نتیجه. وقتی بند شرط اول بیاید، بعد از آن ویرگول میگذاریم. چهار نوع اصلی داریم:
| نوع | ساختار | کاربرد | مثال |
| صفر | If + present simple, present simple | حقیقتهای همیشگی | If you heat ice, it melts. (اگر یخ را گرم کنید، آب میشود.) |
| اول | If + present simple, will + V1 | احتمال واقعی در آینده | If it rains, I will stay home. (اگر باران ببارد، در خانه میمانم.) |
| دوم | If + past simple, would + V1 | فرض غیرواقعی در حال | If I had money, I would buy a car. (اگر پول داشتم، ماشین میخریدم.) |
| سوم | If + past perfect, would have + V3 | حسرت درباره گذشته | If I had studied, I would have passed. (اگر درس خوانده بودم، قبول شده بودم.) |
در نوع دوم برای همه فاعلها از were استفاده میشود: If I were you, I would apologize. نوع ترکیبی هم وجود دارد که شرط را در گذشته و نتیجه را در حال میگذارد: If I had studied medicine, I would be a doctor now. (اگر پزشکی خوانده بودم، الان دکتر بودم.)
نقل قول مستقیم و غیرمستقیم در گرامر انگلیسی (Reported Speech)
نقل قول مستقیم، گفته دیگران را با همان کلمههای خودشان میآورد. در نقل قول غیرمستقیم، همان مفهوم را از زبان خودمان بازگو میکنیم و معمولا زمان فعل یک پله به گذشته برمیگردد.
مستقیم: She said, “I like this car.” (او گفت: «این ماشین را دوست دارم.»)
غیرمستقیم: She said that she liked that car. (او گفت آن ماشین را دوست دارد.)
| نقل قول مستقیم | نقل قول غیرمستقیم |
| “I work here.” | He said he worked there. |
| “I am working.” | He said he was working. |
| “I have finished.” | He said he had finished. |
| “I finished.” | He said he had finished. |
| “I will help.” | He said he would help. |
| “I can swim.” | He said he could swim. |
ضمیرها و قیدهای زمان و مکان هم تغییر میکنند: now به then، today به that day، tomorrow به the next day، yesterday به the day before و here به there. اگر مطلب نقلشده هنوز درست باشد یا فعل گزارشدهنده حال باشد، عقب بردن زمان اجباری نیست: He says he is tired.
در سؤالهای نقلشده، ساختار سؤالی کنار گذاشته میشود: He asked me where I lived. (او از من پرسید کجا زندگی میکنم.)
افعال باقاعده و بیقاعده در گرامر انگلیسی (Regular & Irregular Verbs)
افعال باقاعده در گذشته ساده و قسمت سوم فقط ed میگیرند (work → worked → worked). املای بعضی تغییر میکند: stop → stopped و study → studied. تلفظ ed هم سه حالت دارد: worked با صدای t، played با صدای d و wanted با صدای id.
افعال بیقاعده از الگوی ثابتی پیروی نمیکنند و باید شکلهای آنها را حفظ کرد.
| V1 | V2 | V3 | معنی |
| be | was / were | been | بودن |
| go | went | gone | رفتن |
| do | did | done | انجام دادن |
| have | had | had | داشتن |
| see | saw | seen | دیدن |
| take | took | taken | گرفتن |
| write | wrote | written | نوشتن |
| buy | bought | bought | خریدن |
| put | put | put | گذاشتن |
| drink | drank | drunk | نوشیدن |
حفظ این فهرست وقتی آسانتر میشود که افعال را بر اساس الگو دستهبندی کنید: buy و teach (bought, taught)، put و cut (بدون تغییر) یا sing و drink (a در V2 و u در V3).
جملات موصولی در گرامر انگلیسی (Relative Clauses)
جمله موصولی (Relative Clause) با کلمههایی مثل who، which، that و whose شروع میشود و اطلاعات بیشتری درباره یک اسم میدهد.
| کلمه | مرجع | مثال |
| who | انسان | The man who lives next door is a doctor. (مردی که در خانه کناری زندگی میکند، پزشک است.) |
| which | شیء | This is the book which I bought yesterday. (این کتابی است که دیروز خریدم.) |
| that | انسان یا شیء | The car that he drives is old. (ماشینی که او میراند قدیمی است.) |
| whose | مالکیت | I met a woman whose son is a pilot. (با زنی آشنا شدم که پسرش خلبان است.) |
| where | مکان | That is the house where I grew up. (آن خانهای است که در آن بزرگ شدم.) |
دو نوع جمله موصولی داریم. نوع تعریفی (Defining) برای شناسایی اسم ضروری است و ویرگول نمیگیرد. نوع توضیحی (Non-defining) فقط اطلاعات اضافه میدهد، با ویرگول جدا میشود و that نمیپذیرد: My brother, who lives in Shiraz, is an engineer. (برادرم که در شیراز زندگی میکند، مهندس است.)
اشتباهات رایج در گرامر انگلیسی
بیشتر اشتباههای گرامری از تداخل با زبان مادری میآیند. پرتکرارترینها اینها هستند:
- مفرد و جمع: People همیشه جمع است. People is friendly غلط است و People are friendly درست است.
- حذف be در استمراری: I working غلط است و I am working درست است.
- s سوم شخص: فاعل سوم شخص مفرد در حال ساده، فعل s/esدار میگیرد: He works.
- جمع بستن اسم غیرقابل شمارش: informations، advices و furnitures غلط هستند.
- حال کامل کنار زمان دقیق: I have seen him yesterday غلط است؛ I saw him yesterday درست است.
- ترتیب سؤال: Where you are going? غلط است و Where are you going? درست است.
- منفی دوبل: فارسی منفی دوبل را میپذیرد، انگلیسی نمیپذیرد. I didn’t see nobody غلط است و I didn’t see anybody درست است.
- صفت تفضیلی دوبل: more better غلط است و better کافی است.
این اشتباهها نه با دانستن قاعده، بلکه با تمرینهای تکراری و تصحیحشده برطرف میشوند. به همین دلیل خرید کتاب گرامر زبان انگلیسی با پاسخنامه و متناسب با سطح شما، همین نیاز را برطرف میکند.
جدول جامع مرور کل گرامر زبان انگلیسی از صفر تا صد
جدول زیر خلاصه گرامر زبان انگلیسی را برای مرور سریع پیش از آزمون یا کلاس کنار هم میگذارد.

| مبحث | ساختار کلیدی | مثال سریع | نکته طلایی |
| ترتیب کلمات | S + V + O + Place + Time | I read a book at home today. | قید زمان معمولا در انتهای جمله میآید. |
| حروف تعریف | a/an + مفرد ناشناس؛ the + مشخص | I saw a cat. The cat was black. | an به صدای اول کلمه بستگی دارد، نه املا. |
| حال ساده | S + V1 (s/es) | She works in a bank. | s سوم شخص را فراموش نکنید. |
| گذشته ساده | S + V2 | We visited Paris last year. | با زمان دقیق گذشته، حال کامل نمیآید. |
| حال کامل | S + have/has + V3 | I have finished my homework. | تاکید بر نتیجه حال است، نه زمان دقیق. |
| آینده ساده | S + will + V1 | I will call you tomorrow. | برای قول و تصمیم لحظهای مناسب است. |
| افعال وجهی | Modal + V1 | You must leave now. | بعد از آنها نه to میآید و نه ing. |
| منفی و سؤالی | Aux + not / Aux + S + V1 | Does she work here? | در حال و گذشته ساده، فعل اصلی ساده میشود. |
| صفات مقایسهای | Adj + er + than / more + Adj + than | A car is faster than a bike. | صفت بلند، more میگیرد. |
| مجهول | Be + V3 | The letter was sent. | وقتی عمل از فاعل مهمتر است. |
| شرطی نوع اول | If + present, will + V1 | If it rains, I will stay home. | بعد از if معمولا will نمیآید. |
| شرطی نوع دوم | If + past simple, would + V1 | If I knew, I would tell you. | برای فرض غیرواقعی در حال است. |
| نقل قول غیرمستقیم | زمان یک پله عقب میرود | He said he was tired. | ضمیرها و قیدهای زمان هم تغییر میکنند. |
| جمله موصولی | Noun + who/which/that + clause | The man who lives next door is a doctor. | who برای انسان، which برای اشیا. |
بهترین روش یادگیری و مرور گرامر انگلیسی
یادگیری صفر تا صد گرامر زبان انگلیسی با حفظ طوطیوار فرمولها جلو نمیرود. قاعده وقتی در ذهن میماند که آن را در متن، فایل صوتی و موقعیت واقعی ببینید و خودتان بهکار ببرید.
- بعد از هر درس گرامر زبان انگلیسی، چند جمله شخصی با همان ساختار بسازید.
- متنهای ساده بخوانید و هر بار فقط یک ساختار را شکار کنید.
- اشتباههای خودتان را در یک دفتر کوچک ثبت کنید و هفتهای یک بار مرورشان کنید.
- هر روز چند جمله بنویسید؛ کوتاه، اما با دقت.
مرور فاصلهدار از مرور فشرده در یک شب مؤثرتر است. ذهن قاعدهای را نگه میدارد که چند بار و در موقعیتهای مختلف با آن روبهرو شده باشد.
جمعبندی
تسلط بر کل گرامر زبان انگلیسی فرایندی تدریجی است و لازم نیست همه قواعد را در یک مرحله یاد بگیرید. از اجزای کلام (Parts of Speech) شروع کنید، ساختار جمله ساده و حال ساده را محکم کنید و بعد بهتدریج سراغ زمانها، افعال وجهی، مجهول و شرطی بروید. جدولهای این مقاله را برای مرور نگه دارید و قاعدهها را در نوشتن و صحبت کردن واقعی امتحان کنید؛ کلید پیشرفت همین تکرار است.



