نمیدونم براتون پیش اومده یا نه، یهو وسط یک گفتوگو بگید: «اگه اون موقع اون تصمیمو نگرفته بودم، الان زندگیم یه جور دیگه بود…» یا مثلاً: «اگه الان انگلیسیم خوب بود، دیروز مصاحبهام زمین نمیخورد…» دیدی چطور گذشته و حال قاطی شد؟
اینجوری بگم که توی زبان انگلیسی جملات شرطی از دو بخش تشکیل میشن که به اون «Clause» میگن که به فارسی خودمون میگیم «جملهواره». حالا وقتی یکی از این جملهوارهها با «if» یا همون اگر شروع میشه یک شرایطی احتمالی رو توصیف میکنه که با کمکش نتیجه و پیامد کاری بررسی میشه.
زبان انگلیسی در نهایت علاوه بر شرطی نوع اول، دوم و سوم برای همین حالتها یک ساختار خیلی تمیز و حرفهای داره که بهش میگن Mixed Conditionals. توی این مقاله میخوام مثل یک دوستِ معلمطور، این ساختار رو قدمبهقدم برات توضیح بدم؛ بدون پیچوندن، بدون فرمولهای پیچیده، فقط ساده و کاربردی. برای درک بهتر جملات شرطی ترکیبی بهتره اول با جملات شرطی اول؛ دوم و سوم آشنا بشیم.
جملات شرطی نوع اول
خیلی از افراد میگن جملات شرطی نوع اول پرکاربردترین جملات شرطی هستن. شرطی نوع اول رو وقتی استفاده میکنیم که داریم روی نتیجه شرایطی تاکید میکنیم که احتمال اتفاق افتادنشون خیلی زیاد باشه. اینجا جمله واره مربوط به بخش if درباره شرایط صحبت میکنه و جمله اصلی پیامد رو توضیح میده. برای درکش یه فرمول کلی بهت میدم:
If + present simple, … + will + verb
دقت کنید بخش if با حال ساده ساخته میشه و در ادامه برای بخش اصلی از will استفاده کردیم اما اینجا رو یادت بمونه میتونستی از Modal Verbs مثل Can هم استفاده کنی. اینجا پس داریم میگیم اگر این شرایط اتفاق بیفتد احتمال یه سری اتفاقات دیگه زیاد میشه. مثال رو بخون:
.If I pass this exam, I’ll celebrate
اگر این امتحان رو قبول بشم؛ جشن خواهم گرفت.
جملات شرطی نوع دوم
اینجا دیگه قصه فرق میکنه. از شرایطی حرف میزنیم که احتمال رخ دادنشون یا کمه یا صفر! مثلا میگم اگه لاتاری برنده بشم، زندگی خودم و خانوادم از این رو به اون رو میشه. فرمول کلی Second conditional:
If + simple past, … would + verb
نکته رو گرفتی؟! اینجا ساختارمون فعل گذشته ساده داره اما معنی حال یا آینده میده. برای بخش اصلی هم از Would، Could و … استفاده میکنیم. یه مثال بخونیم:
.If I had money, I could travel with them
اگر پول داشتم؛ با اونها سفر میکردم.
جملات شرطی نوع سوم
اینجا هم موقعیت واقعی نیست، چرا؟ چون داریم در مورد یه اتفاق تو گذشته حرف میزنیم که دیگه نمیتونیم برگردیم و شرایط رو تغییر بدیم. انگار حسرت موقعیت از دست رفته رو میخوریم که دیگه درست نمیشه. بریم فرمول کلی گرامر Third conditional رو یاد بگیریم:
If + subject + had + p.p, … would + have + p.p
اینجا برای بخش if از گذشته بعید استفاده میکنیم. مثال:
.If I had met Reza last week, I would have given her the book
اگه هفته پیش رضا رو میدیدم، کتاب رو بهش میدادم.
تفاوت جملات شرطی نوع اول، دوم و سوم چیست؟
طبق فرمولهای زیر با تفاوت ساختاری و این سه نوع شرطی آشنا بشید:
- نوع اول (واقعی – آینده): If + Present → will + base verb
- نوع دوم (غیر واقعی – حال): If + Past Simple → would + base verb
- نوع سوم (غیر واقعی – گذشته): If + Past Perfect → would have + p.p
Mixed Conditionals چیست؟
سلطان جملات شرطی همین شرطی ترکیبی یا Mixed Conditionals هست. این نوع از جملات شرطی ترکیبی از شرطی های نوع دوم و سوم و اوله. نگران نباش همه اینو غول گرامر جملات شرطی میدونن اما کافیه قلق کار دستت بیاد.
Mixed Conditional یعنی ترکیب کردن دو نوع شرطی با دو «زمان متفاوت». یعنی چی؟ یعنی Cause (شرط) در یک زمان اتفاق افتاده، ولی Result (نتیجه) در یک زمان دیگه دیده میشه. دو تا حالت کلی داره:
- Mixed Third/ Second Conditional: توی این حالت بخش اول جمله شرطی سوم میشه و بخش دوم شرطی نوع دوم.
- Mixed Second/ Third Conditional: توی این حالت بخش اول جمله شرطی نوع دوم داریم و توی بخش بعدی شرطی نوع سوم اومده.
چندتا مثال با هم بخونیم:
.If I had studied more, I would be more confident now
اگر بیشتر درس خوانده بودم، الان اعتماد به نفسم بیشتر بود.
.If I were more organized, I wouldn’t have missed yesterday’s meeting
اگر من منظمتر بودم، جلسه دیروز را از دست نمیدادم.
.If you had listened to me, you wouldn’t be in trouble now
اگر به حرفم گوش داده بودی، الان دردسر نداشتی.
اینجا داریم درباره شرایطی حرف میزنیم که علتش در یک زمان و نتیجهاش در یک زمان دیگر اتفاق میافتد. این دقیقاً چیزی است که تو زندگی روزمره همیشه ازش استفاده میکنیم؛ مخصوصاً وقتی حسرت یا تحلیل میکنیم.
کاربردهای جملات شرطی ترکیبی
ساختار شرطی ترکیبی برای موارد زیر استفاده میشود:
- بیان حسرتها
- تحلیلهای منطقی
- قضاوت موقعیتها
- سرزنش دوستانه!
- مقایسه «آن زمان با شرایط اکنون»
مثالها
.If I had slept more, I wouldn’t be sleepy now
اگر بیشتر خوابیده بودم، الان خوابآلود نبودم.
.If she were more confident, she would have spoken in the meeting
اگر اعتماد به نفس داشت، در جلسه صحبت میکرد.
.If he had listened, he wouldn’t be upset now
اگر گوش داده بود، الان ناراحت نبود.
کاربرد Mixed Conditionals در مکالمات روزمره
این ساختار خیلی طبیعی در مکالمه جریان دارد. یعنی به صورت ناخواسته همه ما در صحبت های روزمره استفاده میکنیم. این روش برای انتقال احساساتمون از یک اتفاق خیلی مناسبه.
مثالها
.If you had called me, I’d be there now
اگه زنگ زده بودی، الآن اونجا بودم.
.If I were taller, I’d have joined the team
اگه قد بلندتر بودم، تو تیم عضو شده بودم.
.If he had rested, he’d feel great today
اگه استراحت کرده بود، امروز سرحال بود.
اشتباهات متداول در جملات شرطی ترکیبی (Mixed Conditionals)
این گرامر هم از اشتباه در امان نیست و بهتره برای جلوگیری از این موضوع با بیشترین اشتباه گرامر جملات شرطی ترکیبی آشنا بشید:
- قاطی کردن زمانها
- استفاده اشتباه از would have
-
- استفاده از had + p.p در جای اشتباه
- نوشتن دو فعل گذشته پشتِ هم در حالت غیرواقعی
مثال:
❌ If I would have studied, I would be fine now
✔ If I had studied, I would be fine now
❌ If she knew, she would have go
✔ If she knew, she would have gone
❌ If he had listened, he will be happy now
✔ If he had listened, he would be happy now
نکات مهم هنگام استفاده از جملات شرطی ترکیبی
موقع نوشتن جملات شرطی ترکیبی به نکات زیر دقت کن و همیشه اول مشخص کن:
- شرط در گذشته است یا حال؟
- نتیجه در گذشته است یا حال؟
- هیچوقت در بخش if، فعل modal نمیآید.
- ترتیب جمله را میتوان تغییر داد البته بدون تغییر معنا!
مثالها
.If I had seen you, I would say hi now
شرط گذشته، نتیجه حال.
.I would have taken that job if I were single
نتیجه گذشته، شرط حال.
ساختار جملات منفی و سوالی Mixed Conditionals
برای این گرامر یعنی جملات شرطی ترکیبی باید حالتهای منفی و سوالی رو هم بلد باشیم. ابتدا فرمول جملات شرطی میکس در حالت منفی رو مرور کنیم با چندتا مثال:
If + had not + p.p → wouldn’t + base verb
If + Past Simple (didn’t/weren’t) → wouldn’t have + p.p
مثال:
.If I hadn’t lost my keys, I would be home now
اگر کلیدمو گم نکرده بودم، الان خونه بودم.
.If she weren’t shy, she would have talked
اگر خجالتی نبود، صحبت میکرد.
.If they hadn’t argued, they would be fine now
اگر دعوا نکرده بودند، الان حالشان خوب بود.
ساختار سوالی هم با فرمول زیر انجام میشه:
What would happen if + mixed structure
Would you have + p.p if + Past Simple
مثالها:
?What would you have done if you were me
اگه جای من بودی، چیکار میکردی؟
?Would you be happier if you had stayed there
اگه اونجا مونده بودی، خوشحالتر بودی؟
?Would she have succeeded if she were more confident
اگه اعتماد به نفس داشت، موفق میشد؟
گرامر Mixed Conditional بدون If
گاهی if حذف میشود و ساختار جمله تغییر میکند.
فرمول
Had + subject + p.p → would + base verb
Were + subject → would have + p.p
مثالها:
.Had I known, I would be more prepared now
میدانستم، الان آمادهتر بودم.
.Were he smarter, he would have solved the problem
باهوشتر بود، مشکل را حل کرده بود.
.Had they planned earlier, they would be successful now
زودتر برنامهریزی میکردند، الان موفق بودند.
سوالات متداول
- آیا در جملات شرطی ترکیبی بدون if هم میشود Mixed نوشت؟
بله، با جابهجایی فعل این موضوع ممکن است. Had I known… / Were
- آیا در جملات شرطی ترکیبی میتوان اول نتیجه را آورد بعد شرط را؟بله جابجایی جملات ممکن است اما معنای جمله نباید تغییر کند.
.I would be happier now if I had listened
- جملات شرطی ترکیبی چه کاربردی دارند؟
جملات شرطی با توجه به ساختار گرامری 2 کاربرد دارند:
_ توصیف شرایط و موقعیتی کاملا فرضی در گذشته که نتیجه ای در زمان حال و آینده دارد.
_ توصیف شرایط و موقعیتی کاملا فرضی در زمان حال و آینده که نتیجه ای در زمان گذشته دارد.
